Kabinet wil sneller terreurorganisaties verbieden: onderzoek naar model à la Frankrijk

In dit artikel:

Minister David van Weel (Justitie) wil dat de Nederlandse staat sneller organisaties die extremisme of terrorisme aanwakkeren kan verbieden. Na een eerste verkenning concludeert hij dat een bestuursrechtelijk instrument onderzocht moet worden waarbij het kabinet of een minister direct kan optreden en de rechter het verbod pas achteraf toetst — overeenkomstig modellen die in Frankrijk en Duitsland bestaan.

Momenteel dient het Openbaar Ministerie een verbod bij de rechter in, wat veel bewijs en vaak informatie uit strafrechtelijk onderzoek of AIVD-berichten vereist. Die werkwijze is traag, terwijl de Kamer geregeld oproept tot snelle verboden: recent stemde een krappe meerderheid een PVV-motie voor een verbod op de Moslimbroederschap; vergelijkbare verzoeken kwamen eerder over Antifa binnen.

Een aansprekend voorbeeld is Samidoun, door inlichtingendiensten gelinkt aan de Palestijnse PFLP. Duitsland en de VS hebben die organisatie al verboden, maar het Nederlandse OM concludeerde vorig jaar dat er niet genoeg juridische grond was om Samidoun via de rechter uit de weg te ruimen.

Het kabinet laat zich nu adviseren door de landsadvocaat over de juridische houdbaarheid en voorwaarden van een bestuursrechtelijk verbodsmodel. Doel is vóór het eind van 2026 duidelijkheid te krijgen of dit tot nieuwe wetgeving moet leiden. In zo’n systeem zou bijvoorbeeld de ministerraad snel kunnen ingrijpen bij haatzaaien, steun aan terreur of het verheerlijken van geweld, met gerechtelijke toetsing achteraf.

Van Weel benadrukt dat snelle maatregelen nodig zijn wanneer de democratische rechtsorde wordt bedreigd, maar het kabinet wil ook waarborgen zodat het binnen de rechtsstaat past. Kritische vragen rond bewijsstandaards, rechtsbescherming en de rol van de rechter zullen daarom onderdeel van het advies en eventuele verdere wetgeving moeten zijn.